Καθώς πλησιάζουμε στην εορτή του Αγίου Μαρκελλίνου Champagnat ερχόμαστε ξανά σε επαφή με την ιστορία ενός ανθρώπου του οποίου η ζωή διαμορφώθηκε όχι από την άνεση ή την ασφάλεια, αλλά από τη θυσία. Η κληρονομιά του ως Ιδρυτή των Μαριανών Αδελφών δεν στηρίζεται μόνο στο όραμα ή στα επιτεύγματά του, αλλά και στις αμέτρητες θυσίες — ορισμένες εμφανείς, πολλές κρυφές — που έδωσαν ζωή σε αυτό το όραμα.
Μια ριζική αναδιάταξη της ζωής
Το όνειρο του Μαρκελλίνου Champagnat, να κάνει τον Ιησού Χριστό γνωστό και αγαπητό στους νέους, ιδιαίτερα στους φτωχούς, δεν γεννήθηκε μέσα σε ιδανικές συνθήκες. Γεννήθηκε σε μια εποχή που χαρακτηριζόταν από πνευματική αδιαφορία και κοινωνικές αναταραχές. Η συνάντησή του με τους νέους, και ιδιαίτερα η εμπειρία του Montagne, του αποκάλυψε τις τραγικές συνέπειες της έλλειψης εκπαίδευσης και κατήχησης στην πίστη. Από εκείνη τη στιγμή αποφάσισε να δράσει.
Όμως αυτό το όραμα απαιτούσε τα πάντα από εκείνον. Δεν ήταν κάτι που μπορούσε να επιδιώξει άνετα παράλληλα με την ενοριακή του διακονία· απαιτούσε μια ριζική αναδιάταξη ολόκληρης της ζωής του. Αφιέρωσε την ενέργεια, τον χρόνο και τους περιορισμένους πόρους του στη δημιουργία μιας κοινότητας Αδελφών που θα έφτανε σε όσους ήταν περισσότερο παραμελημένοι. Από την αρχή, η αποστολή του χαρακτηρίστηκε από απάρνηση — της άνεσης, των προσωπικών φιλοδοξιών και κάθε εγγύησης επιτυχίας.
Τα πρώτα χρόνια των Μαριανών Αδελφών ήταν εύθραυστα και αβέβαια. Ο Μαρκελλίνος ζούσε μέσα στη φτώχεια, συχνά χωρίς να γνωρίζει πώς η κοινότητα θα κάλυπτε ακόμη και τις πιο βασικές της ανάγκες. Δεν υπήρχαν πλούσιοι ευεργέτες ούτε εδραιωμένες δομές· υπήρχαν μόνο η πίστη και η αποφασιστικότητα. Έδωσε όχι μόνο όσα είχε, αλλά συχνά και όσα δεν είχε, ξεπερνώντας τα σωματικά και συναισθηματικά του όρια.
Οι θυσίες του ήταν βαθιά προσωπικές. Υπέμεινε εξάντληση, ασθένειες, οικονομικές δυσκολίες και στιγμές βαθιάς απογοήτευσης. Η ευθύνη να διαμορφώσει νέους, συχνά άπειρους αδελφούς σε παιδαγωγούς βάραινε έντονα πάνω του. Υπήρξαν αποτυχίες, δυσκολίες και αμφιβολίες, όμως εκείνος επέμεινε.
Για τον Μαρκελλίνο, η θυσία δεν ήταν μια μοναδική ηρωική πράξη, αλλά μια καθημερινή προσφορά. Έπαιρνε μορφή μέσα από ατέλειωτες ώρες εργασίας, δύσκολες αποφάσεις, τη σιωπηλή υπομονή απέναντι στις αποτυχίες και τη συνεχή προσφορά του εαυτού του για χάρη των άλλων.
Οικοδόμοι ενός νέου Ερμιτάζ
Σήμερα, ως Μαριανοί του Champagnat, βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα στιγμή πρόσκλησης και πρόκλησης. Το 23ο Γενικό Συνέδριο μας κάλεσε να γίνουμε «οικοδόμοι ενός νέου Ερμιτάζ», αγκαλιάζοντας μια μεταστροφή καρδιάς και νου σε πέντε αλληλένδετους τομείς: Κλήση, Πνευματικότητα, Κοινότητα, Ηγεσία και Αποστολή.
Αυτές οι προσκλήσεις εμπνέουν, αλλά δεν είναι χωρίς κόστος. Όπως και το ίδιο το Ερμιτάζ, που χτίστηκε «με γυμνά χέρια, μεγάλο θάρρος και ακλόνητη πίστη», έτσι και αυτό το νέο όραμα θα πάρει μορφή μόνο μέσα από τη θυσία.
Για να καλλιεργήσουμε μια κουλτούρα κλήσης, καλούμαστε να προσφερθούμε ολοκληρωτικά. Αυτό απαιτεί τη θυσία χρόνου, άνεσης και εγωκεντρικής ενασχόλησης, ώστε να συνοδεύουμε τους άλλους με υπομονή και γενναιοδωρία.
Για να αναπτυχθούμε σε μια ζωντανή πνευματικότητα, προσκαλούμαστε να ξεπεράσουμε τον ατομικισμό και τη ρουτίνα. Αυτό απαιτεί τη θυσία της επιφανειακότητας και των περισπασμών, δημιουργώντας χώρο για τη σιωπή, τη συνάντηση και τη μεταμόρφωση εν Χριστώ.
Για να οικοδομήσουμε αυθεντική κοινότητα, καλούμαστε να εγκαταλείψουμε τον ατομικισμό και την αυτάρκεια. Μια τέτοια κοινωνία είναι δυνατή μόνο όταν θυσιάζουμε προσωπικές προτιμήσεις, επιλέγουμε τη συγχώρεση και παραμένουμε ανοιχτοί στους άλλους, ιδιαίτερα όταν αυτό είναι δύσκολο.
Για να αγκαλιάσουμε την ηγεσία της διακονίας, πρέπει να απομακρυνθούμε από τον έλεγχο, την εξάρτηση και τον εφησυχασμό. Αυτό προϋποθέτει την πραγματική θυσία της εξουσίας, της βεβαιότητας και των γνώριμων τρόπων εργασίας, ώστε να ανθίσουν η συλλογική ευθύνη και η κοινή διάκριση.
Για να ανανεώσουμε την αποστολή μας, ιδιαίτερα ανάμεσα στους φτωχότερους και πιο ευάλωτους, καλούμαστε να αφήσουμε πίσω παλιούς τρόπους και να αγκαλιάσουμε νέους ορίζοντες. Αυτό απαιτεί τη θυσία της ασφάλειας και της προβλεψιμότητας, καθώς και το θάρρος να κινηθούμε προς νέα και συχνά εύθραυστα σύνορα.
Σε καθεμία από αυτές τις προσκλήσεις ακούμε μια κοινή προτροπή: να αφήσουμε κάτι πίσω, ώστε να γεννηθεί κάτι νέο. Το νέο Ερμιτάζ δεν θα οικοδομηθεί μόνο με ιδέες, αλλά με ζωές που προσφέρονται, όπως ακριβώς ο Μαρκελλίνος και οι πρώτοι Αδελφοί προσφέρθηκαν ολοκληρωτικά στην εποχή τους.
Αυτό που έκανε δυνατή μια τέτοια θυσία για τον Άγιο Μαρκελλίνο ήταν η ακλόνητη εμπιστοσύνη του στον Θεό. Πίστευε βαθιά ότι η αποστολή ανήκε στον Θεό και ότι ο Θεός θα παρείχε ό,τι χρειαζόταν, συχνά με τρόπους αόρατους και απροσδόκητους. Αυτή η εμπιστοσύνη δεν εξαφάνιζε τις δυσκολίες, αλλά μεταμόρφωνε τον τρόπο με τον οποίο τις αντιμετώπιζε.
Βαθιά εμπιστοσύνη στη Μαρία
Στην καρδιά της δύναμής του βρισκόταν η βαθιά του εμπιστοσύνη στη Μαρία, την οποία αποκαλούσε με τρυφερότητα «Καλή Μητέρα». Στο πρόσωπό της έβλεπε το πρότυπο της ήσυχης, πιστής και ολοκληρωτικής αυτοπροσφοράς. Το «ναι» της Μαρίας ήταν από μόνο του μια πράξη θυσίας, μια πλήρης ανοιχτότητα στο σχέδιο του Θεού. Η Μαρία συνόδευσε τον Μαρκελλίνο στους αγώνες του και παραμένει συνοδοιπόρος και για εμάς σήμερα.
Σήμερα, η παγκόσμια Μαριανή οικογένεια αποτελεί ζωντανή μαρτυρία του τι μπορεί να επιτύχει η θυσία όταν ενώνεται με την πίστη. Ωστόσο, το πρόσφατο Γενικό Συνέδριο μας υπενθυμίζει ότι η ιστορία δεν έχει ολοκληρωθεί. Μας έχει πλέον ανατεθεί η διαμόρφωση της επόμενης εποχής της Μαριανής ζωής, ανταποκρινόμενοι με θάρρος στις προσκλήσεις που βρίσκονται μπροστά μας.
Καθώς πλησιάζουμε την 6η Ιουνίου, ο Άγιος Μαρκελλίνος Champagnat μας προσκαλεί να ανακαλύψουμε ξανά το νόημα της θυσίας στη δική μας ζωή. Όχι ως απώλεια, αλλά ως δώρο. Όχι ως κάτι εξαιρετικό για λίγους, αλλά ως μια καθημερινή απάντηση αγάπης που βιώνεται μέσα στις συνηθισμένες στιγμές της ζωής.
Αν πρόκειται να οικοδομήσουμε το νέο Ερμιτάζ, να γίνουμε πραγματικά ένα «σπίτι για όλους» και ένα «ποτάμι ζωής», τότε η θυσία πρέπει να λάβει τη θέση που της αρμόζει στην καρδιά της Μαριανής μας ταυτότητας.
Είθε να μάθουμε από τον Μαρκελλίνο να προσφέρουμε χωρίς να υπολογίζουμε το κόστος, να εμπιστευόμαστε τη θεία πρόνοια και να πορευόμαστε μαζί με ελπίδα. Και είθε η Μαρία, η Καλή μας Μητέρα, να μας συνοδεύει καθώς ανταποκρινόμαστε με γενναιοδωρία σε αυτή την κλήση.
Ας θυμηθούμε με ευγνωμοσύνη και ας γιορτάσουμε με χαρά το δώρο του Αγίου Μαρκελλίνου Champagnat προς την Εκκλησία και τον κόσμο αυτή την 6η Ιουνίου.
Αδελφός Peter Carroll
Γενικός Ηγούμενος
